Archiwa tagu: koszty pracy

Wielu krytykuje program 5OO +, który jest rządowym wsparciem dla rodzin posiadających dzieci. Wykazywane są wszystkie wady tego przedsięwzięcia. Nie przypominam sobie, aby, przez ostatnie lata, jakakolwiek inicjatywa spotkała się z tak gorliwą analizą adwersarzy. W mojej ocenie, ten program, wbrew oficjalnie głoszonym założeniom, ma zupełnie inne założenie, a z inną planowaną ustawą ponadto w w znaczący sposób zmieni polski rynek pracy.

Dlaczego program 5OO + jest tak ważny, nie dla dzietności, ale dla polskiego społeczeństwa? Otóż znacząca część Polaków żyje w skrajnym ubóstwie. Wynagrodzenia w Polsce są jednymi z najniższych w Unii Europejskiej, co nie ma żadnego racjonalnego wytłumaczenia, poza tym, że przez 8 lat lat rządów Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego królowało „kryterium najniższej ceny”, co wyniszczało gospodarkę w sposób bezwzględny. Przedsiębiorcy, którzy chcieli wygrywać przetargi lub składać konkurencyjne oferty szukali coraz tańszych rozwiązań. Nie mogli jednak oszczędzać na energii, czynszach, podatkach, surowcach, maszynach. Jedynym łatwym sposobem na zbijanie ceny były wynagrodzenia. Tak powstały tzw. „umowy śmieciowe”, płacenie wynagrodzenia poza ewidencją, erupcja działalności gospodarczych kasjerek, sprzątaczek itd., leasing pracowniczy i tym podobne cudeńka.

Patologia ograniczenia wydatków wynagradzania za pracę stale się pogłębiała, zwłaszcza, że w Polsce utrzymuje się duże bezrobocie. Od wielu lat funkcjonuje rynek pracodawcy, a nie pracownika. To przedsiębiorcy dyktują warunki zatrudnienia i płacy. Warto zauważyć, że mimo wyjazdu 3.OOO.OOO obywateli w wieku aktywności zawodowej, w znikomym stopniu odzwierciedliło się to na spadku bezrobocia, co wskazuje na kurczenie się polskiego rynku pracy. Skutkuje to też katastrofą dla systemu ubezpieczeń społecznych (malejące wpływy) oraz systemu podatkowego, którego znaczącymi wpływami są podatki od osób fizycznych.

Program 5OO + przy wszystkich swoich wadach, niesprawiedliwości i automatyczności w znaczący sposób zmienia rynek pracy. Wyobraźmy sobie kobietę mającą trójkę dzieci i pracującą za 1.2OO złotych miesięcznie netto. Teraz otrzymuje ona od państwa 1.OOO zł, a zatem wartość jej pracy przez miesiąc zaczyna wynosić zaledwie 2OO zł. Tyle dla niej wart jest miesiąc pracy, związanej z wyrzeczeniami i trudnymi do pogodzenia obowiązkami matki i pracownika. Wiele osób zacznie się zastanawiać czy w takie sytuacji warto pracować. Dla części z pewnością tak, bo mimo wszystko jest różnica czy na koniec miesiąca ma się 1.OOO czy 2.2OO zł. Jednak nie wszyscy będą patrzyć na to w ten sposób.

Od 2017 roku rząd zapowiedział też wprowadzenie minimalnej stawki za godzinę pracy wynoszącą 12 zł. Będzie to oznaczać koniec pracy za 5 zł za 6O minut. Te dwie zmiany w radykalny sposób zmienią polski rynek pracy. Przedsiębiorcy aby utrzymać pracowników będę musieli podnieść wynagrodzenia. Nie we wszystkich przypadkach polskich pracowników będą mogli zastąpić inni zza wschodniej granicy, gotowi pracować za mniejsze wynagrodzenie. To w znaczący sposób wpłynie na koszty wytwarzanych towarów i oferowanych usług. Przedsiębiorcy, którzy będą nadal chcieli konkurować najniższą ceną nie będą mogli dalej żerować na wynagrodzeniach pracowników. Będą musieli albo podnieść ceny, albo znaleźć inne rozwiązania podnoszące ich konkurencyjność. Trudno przewidzieć, co się stanie jeśli się to im nie uda? To będzie wielki test dla polskiej gospodarki. Już za rok, będzie można ocenić czy program 5OO + 12 okaże się zyskiem czy stratą?

Pewne są tylko śmierć i podatki. Na śmierć człowiek ma znikomy wpływ. Większy na podatki, zwłaszcza nieefektywne, które są głupie. Chory system fiskalny ma zgubne konsekwencje dla krajowej gospodarki i państwa.

Przy okazji tak zwanych sklepów wielkopowierzchniowych, których przychody pozostają w szokującej rozpiętości z podatkiem dochodowym, na niekorzyść tego ostatniego, doszło do dyskusji o podatku CIT. Jest to marginalny instrument fiskalny. Większość przedsiębiorców, nie tylko sklepów, znajduje sposoby księgowe, aby go uniknąć lub zminimalizować. Nic dziwnego, skoro wynosi on 19 procent. Podobnie opłakane skutki są związane z dużo łatwiej egzekwowanym podatkiem VAT, który wynosi aż 23 procent. Szacunkowe wyliczenia wskazują, że straty z tego ostatniego instrumentu fiskalnego rocznie sięgają 50 miliardów złotych. Warto dać jeszcze do tego, że obsługa podatku VAT kosztuje 80 procent pozyskanej wartości. To pokazuje jak z bardzo absurdalnym system fiskalnym mamy do czynienia.

Atakowanie dodatkowymi podatkami określonej grupy przedsiębiorców tylko dlatego, że umieją sprawniej niż inni wykorzystać obowiązujące przepisy to rozwiązanie słabe, ponieważ odnosi się ono do skutków, a nie przyczyn. Łatwo, przy tego typu poczynaniach, wylać przysłowiowe „dziecko z kąpielą”. Uderzając w sklepy wielkoprzemysłowe, uderza się też przecież w konsumentów oraz polskich producentów. Najbardziej poszkodowane będą te sklepy, które korzystają z towarów krajowych dostawców. Tego typu wybiórcze rozwiązanie bardziej będzie przypominać polowanie kotka na myszkę, niż mieć skutek, na którym zależy inicjatorom. Im bardziej skomplikowany system podatkowy, tym więcej zużywa on bezproduktywnej energii i daje więcej możliwości do jego obejścia. Najlepszym rozwiązaniem jest prosty system.

Podatki to skomplikowana i delikatna materia. Nie jest dobrze jeśli przepisy fiskalne ciągle się zmieniają. To czyni działalność gospodarczą, zwłaszcza długofalową, bardziej ryzykowną. Jasny i stabilny system fiskalny przedsiębiorcom jest bardziej potrzebny niż poprawa warunków infrastruktury, albowiem dotyczy on wszystkich uczestników. Dlatego przy wprowadzaniu zmian tak bardzo wskazana jest rozwaga i konsultacje społeczne. Warto też pamiętać, że pomiędzy państwami istnieje konkurencja podatkowa. Oznacza to, że Polska konstruując swój system fiskalny musi uwzględniać rozwiązania innych krajów, zwłaszcza pozostałych członków Unii Europejskiej.

Nie ma dobrych podatków. Są tylko mniej szkodliwe. Dlatego idea idea wprowadzenia 1 procentowego podatku obrotowego wydaje się interesująca. To rozwiązanie jest w stanie zupełnie zmienić przychody do budżetu, a dokładniej sprawić, że jego zasilanie stanie się realne, a nie wirtualne.

Tak na marginesie wiele się mówi o podatku PIT, CIT akcyzach, a w rzeczywistości największe obciążenia finansowe związane są z kosztami pracy. Ani paliwa, ani alkohol, ani papierosy nie wiążą się z tak wysokimi narzutami jak zatrudnianie ludzi, a to właśnie pracownicy są największym kołem zamachowym gospodarki. Wysokie koszty pracy, nie tylko wypychają wielu ludzi na bezrobocie, ale również hamują rozwój.

Nieoczekiwanie Platforma Obywatelska, miłościwie panująca już 8 lat, ogłosiła plan rewolucyjnych zmian. Zapowiedziano zlikwidowanie składki na ZUS i NFZ wprowadzenie jednolitej 10-procentowej stawki podatku PIT, minimalnej płacy godzinowej nie mniejszej niż 12 złotych oraz likwidację tzw. umów śmieciowych. Zastanawiam się, dlaczego NIC, z tak wspaniałych koncepcji, do tej pory, PO nie zrealizowało?

Premier Ewa Kopacz zapowiedziała też, podczas konwencji swojej rządzącej partii Platformy Obywatelskiej, w Poznaniu, wprowadzenie bonu refundacyjnego na leki, który ma objąć ponad 3 mln osób. Zapowiedziała likwidację obowiązku finansowania przez pracodawców etatów związkowych. Te wszystkie zapowiedziane hasła są piękne i z przyjemnością im bym przyklasnął, gdybym wiedział z jakimi skutkami się to będzie wiązać?

Zlikwidowanie składek na Narodowy Fundusz Zdrowia jest rewolucyjne. Jeśli jednak ma się to wiązać z jakimiś bonami refundacyjnymi na leki dla 3 milionów osób to rodzi się pytanie co z resztą osób? Domyślam się, że wypadną z powszechnego systemu opieki zdrowotnej do dobrowolnego. Ciekawe jest też w jaki sposób ma być finansowany NFZ, jeśli nie będzie składek?

Likwidacja składek na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Bardzo dobrze. Tylko co to oznacza? Decyzję, że osoby, które zakończą okres aktywności zawodowej będą same musiały się utrzymać z własnych oszczędności czy też zostanie wprowadzona pensja socjalna, tej samej wysokości dla wszystkich. Ciekawe też co stanie się z pieniędzmi, które obecnie zostały zabrane ludziom w formie składek?

Minimalna płaca za godzinę? Pewne jest, że podniesie znacząco koszty pracy. Pytanie czy wówczas na tę pracę będzie jeszcze zapotrzebowanie i czy wówczas polskie towary będą jeszcze konkurencyjne na rynkach zagranicznych? Fascynuje mnie też idea likwidacji tzw. umów śmieciowych. To pojecie wyłącznie medialne, albowiem nie ma czegoś konkretnego co można tak nazwać. To jednak oznacza, że tę zapowiedź z pewnością można zrealizować, bo najłatwiej zlikwidować coś czego nie ma.

Stare powiedzenie mówi: „nikt wam nie da tyle, ile ja wam obiecam”. I w przypadku Platformy Obywatelskiej sprawdza się. Można zresztą ułożyć inne: „wszystko co obiecam, zrobię odwrotnie”. Partia obiecywała obniżenie podatków, więc np. VAT podniosła z 22 do 23 procent. Zapowiadano reformę emerytalną, co skończyło się zawłaszczeniem pieniędzy zgromadzonych w Otwartych Funduszach Emerytalnych czyli nastąpił regres. W rzeczywistości PO zrobiła to tylko po to, aby przenieść pieniądze do strefy budżetowej, by móc podnieść limity pozwalające na dalsze zadłużanie państwa. Deklarowano podatek liniowy PIT i CIT, a utrzymano progresywny. Miały być obniżone pozapłacowe koszty pracy, co w praktyce oznaczało podwyższenie składki rentowej o 2 pkt. itd.

Propozycje Platformy Obywatelskiej odczytuję jako rozpaczliwą próbę odzyskania wyborców. Cóż, na pewno jakich zbałamucą. Jedno jest pewne, historia pokazuje, że jest Platforma Obywatelska to partia, która swoich obietnic na pewno nie dotrzymuje.